Ga terug

Procederen of participeren?  

Lekker dan… Jij staat te trappelen om je project af te ronden, komt de buurt ineens in opstand. Ze voelen zich overvallen, zijn te laat betrokken bij jullie plannen en vinden het ontwerp niks. Je hebt het gevoel dat je project uit balans raakt en langzaam richting de afgrond glijdt. Op dat moment kom je voor een keuze te staan: wacht je tot je bij de rechtbank staat? Of ga je proberen om er samen met de buurt uit te komen? Oftewel, ga je procederen of participeren?  

Procederen  

Als je besluit om niks met de buurt te ondernemen, is de kans groot dat er geprocedeerd gaat worden tegen je plan. Je komt dan in de rechtbank of de Raad van State tegenover elkaar te staan. De uitspraak van de rechtbank bepaalt of je plan door kan gaan of niet. Dit soort procedures kunnen momenteel tot meer dan twee jaar tijd kosten voordat er daadwerkelijk een zitting plaatsvindt. Daarna zul je gemiddeld acht weken moeten wachten op een uitspraak en je plan, voor zover dat mogelijk is, moeten aanpassen op basis van deze uitspraak. Procederen neemt dus een hoop kostbare tijd in beslag, tijd die je ook anders kan besteden. 

Participeren 

Als alternatief op het wachten op een uitspraak kan er ook geprobeerd worden om samen met de buurt in gesprek te gaan. Dit gesprek heeft als ultiem doel: er samen uitkomen en daarmee de val van je plan in de afgrond voorkomen. Tijdens zo’n gesprek wordt het verschil in inzichten duidelijk en kunnen jullie deze bespreken om samen op één lijn te komen. Het voeren van dit soort gesprekken is een investering van vaak enkele maanden waar het tijdsbestek van procederen niet tegenop kan.  

De twee jaar dat je eigenlijk bezig zou zijn met procederen, bied je meer dan voldoende tijd om zorgvuldig te participeren. Een goed en zorgvuldig uitgevoerd participatieproces leidt vaak tot een door de buurt gedragen plan. Toch kun je procederen nooit helemaal voorkomen. Wel kun je altijd je best doen om in te zetten op participeren in plaats van procederen, zelfs als je denkt dat het te laat is voor participatie. Mocht het toch tot een procedure komen, sta je sterker in de rechtbank. Als je namelijk geparticipeerd hebt, kun je aantonen dat je wel daadwerkelijk moeite hebt gedaan om samen tot een goed einde te komen.  

Escalatieladder van Glasl 

Maar hoe bepaal je nu of je gaat procederen of participeren? Hiervoor kun je de escalatieladder van Friedrich Glasl gebruiken. De escalatieladder weerspiegelt de ontwikkeling van een conflictsituatie. De verschillende stappen op de ladder geven weer hoe mensen zich gedragen binnen een conflict. Als je met je project dus in een conflict belandt, kun je aan de hand van het gedrag van betrokkenen met de escalatieladder bepalen in welke fase je project zich bevindt. De ladder bestaat uit drie fasen waarin een conflict zich kan bevinden: 

  • Fase 1 – Win-win situatie 

Tijdens fase 1 speelt rationeel denken nog een grote rol. In deze fase bevinden zich conflicten die gezamenlijk opgelost kunnen worden. Partijen proberen hierbij elkaar      van hun gelijk te overtuigen. Maar door het vasthouden aan eigen gelijk komt het        gemeenschappelijke belang steeds meer op de achtergrond.  

  • Fase 2 – winnen of verliezen 

Tijdens fase 2 wint de emotie het van het rationele denken. In deze fase wordt een conflict gezien als strijd die gewonnen moet worden. Partijen kiezen kant en komen recht tegenover elkaar te staan. Standpunten verharden en empathie en begrip is ver te zoeken. Mensen zijn uit op gezichtsverlies van de ander en alleen nog geïnteresseerd in hun eigen belang. Ze zijn niet meer bereid ook rekening te houden met het belang van de ander.  

  • Fase 3 – Alles of niets 

In fase 3 worden conflicten beschouwd als oorlog. In deze fase raken partijen verwikkeld in een bittere strijd waarin ratio, emoties en logica dwars door elkaar heenlopen. Vaak zijn er al advocaten ingeschakeld omdat partijen niet meer bereid zijn om met elkaar aan één tafel in gesprek te gaan. De ander moet verliezen, zelfs als hiermee het eigen belang wordt geschaad. Uiteindelijk kan dit leiden tot ‘samen de afgrond in’.   

Bevindt je project zich in fase 1 of 2, dan is participeren nog een hele goede optie. Er bestaat nog een grote kans dat je samen of met behulp van een mediator of procesbegeleider je project in balans kunt brengen. Bevindt je project zich echter in fase 3, dan wordt deze kans een stuk kleiner. Het project is dan al dusdanig geëscaleerd dat je er waarschijnlijk samen niet meer uitkomt. De kans dat je er met participatie nog uitkomt is een stuk kleiner, maar niet onmogelijk… 

Figuur 1: Escalatieladder van Friedrich Glasl (Bron: Stichting mediation in milieu en ruimtelijke ordening (SMRO), Doorbreken van Impasses) 

Twijfel jij of participatie nog uitkomst kan bieden in jouw project? Wij denken graag met je mee! 

Neem contact op met Parolo via praatje@parolo.nl of bel naar 06-16448119. 




Bezoek Parolo.nl

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.